گذشت سي روز و ثبوت اول ماه
گذشت سي روز و ثبوت اول ماه
اول ماه با ديدن ماه توسط خود شخص، بينه، تواتر رؤيت و حكم حاكم اگر اثبات نشود، شارع مقدس گذشت سي روز از ماه گذشته را، ملاك اثبات ماه قرار داده است. براي اثبات اين امر: گذشت سي روز از ماه گذشته ملاكي است براي اثبات اول ماه دلايلي وجود دارد از جمله: اجماع، روايات و علم عادي. در اجماع بر اين مسئله علاوه بر اتفاق فريقين عدهاي آن را از ضروريات دين شمردهاند. در روايات نيز گذشت سي روز از ماه گذشته دليل است بر اثبات اول ماه، اگر چه حتي ماه ديده نشود.
اگر از ماه پيشين سي روز بگذرد، بدون شك علم عادي و اطمينان به آغاز ماه جديد، پيدا خواهد شد. شهيد صدر و مقدس اردبيلي اين دليل را به عنوان دليلي معتبر براي اثبات آغاز ماه جديد دانستهاند؛ زيرا ماههاي قمري بيشتر از سي روز نيستند. رواياتي كه گذشت سي روز از ماه پيشين را از راههاي اثبات هلال ماه جديد ميدانند در حد تواتر هستند. اما در مقابل آنها واياتي وجود دارد كه خلاف مطلب را ميرساند.
رواياتي وجود دارد مبني بر اينكه از اول رجب 59 روز بشمار و روزه بگير؛ كه مخالف با روايات پيشين است. در توجيه اين روايت آمده است كه روزه روز شصتم به نيت يوم الشك باشد. البته اگر بعداً ثابت شد كه شعبان بيست و نه روز بوده بايد آن روز را به جا آورد. اين مسئله بين تمام ماهها ثابت است در صورتي كه به وسيله يكي از 4 راه ممكن براي اثبات اول ماه، ماه ديده نشود، پس بايد با حكم به گذشت سي روز از ماه پيشين، حكم به آغاز ماه جديد نمود.
نتيجه: گذشت سي روز، اماره و نشانه براي آغاز ماه جديد است. تا زماني كه شك وجود دارد، اماره حجيت دارد.
عنوان مقاله: گذشت سي روز و ثبوت اول ماه، مجله فقه (كاوشي نو در فقه اسلامي، زمستان 1373 ـ شماره 2 ـ از ص 211 تا 220 ـ سايت نورمگز)
ليلا الهوردي زاده.
توصيه من به دوستان اين است كه به اصل مقاله رجوع كنند. چون من نتوانستم به طور كامل آن را خلاصه نويسي كنم.
اجركم عندالله ـ التماس دعا